DEN HAAG – Bestuurders die zich herhaaldelijk schuldig maken aan gevaarlijk verkeersgedrag, zoals appen achter het stuur, rijden onder invloed of rijden zonder gordel, krijgen binnenkort te maken met een nieuw strafpuntensysteem. Politie, Openbaar Ministerie (OM) en het ministerie van Justitie en Veiligheid werken aan de invoering van de maatregel, die zich richt op veelplegers in het verkeer.
Volgens de plannen krijgt iedere verkeersdeelnemer die door een agent wordt betrapt op een verkeersovertreding één of meerdere strafpunten, afhankelijk van de ernst van de overtreding. Bij lichte overtredingen, zoals het vasthouden van een mobiele telefoon tijdens het rijden of het niet dragen van een autogordel, volgt één strafpunt. Ernstigere feiten, waaronder rijden onder invloed of het veroorzaken van een ernstig verkeersongeval, leveren twee of drie strafpunten op.
Wie binnen één jaar zes strafpunten verzamelt, komt op een lijst van veelplegers. Die groep kan vervolgens intensiever worden gecontroleerd en mogelijk aanvullende maatregelen opgelegd krijgen. Ook wordt onderzocht of deelname aan een verplichte verkeerscursus via het CBR onderdeel van de aanpak kan worden.
Focus op notoire overtreders
Volgens politie en OM is het nieuwe systeem bedoeld om een relatief kleine groep bestuurders aan te pakken die ondanks boetes en eerdere straffen gevaarlijk rijgedrag blijft vertonen. Uit analyses blijkt dat jaarlijks ongeveer 30.000 verkeersdeelnemers op basis van hun overtredingen in aanmerking zouden komen voor deze aanpak. Het gaat daarbij vooral om jonge mannen.
Verkeersofficieren wijzen erop dat uit onderzoek blijkt dat bestuurders die regelmatig verkeersregels overtreden relatief vaak betrokken zijn bij verkeersongevallen. Door deze groep eerder in beeld te krijgen, hopen politie en justitie het aantal ernstige ongevallen terug te dringen.
Appen blijft hardnekkig probleem
De introductie van het strafpuntensysteem volgt op een sterke stijging van het aantal boetes voor telefoongebruik achter het stuur. In 2025 werden ruim 248.000 boetes uitgeschreven voor het vasthouden van een telefoon tijdens het rijden, aanzienlijk meer dan een jaar eerder. De toename hangt mede samen met de inzet van zogenoemde focusflitsers, die bestuurders automatisch kunnen detecteren wanneer zij een telefoon vasthouden.
Verkeersveiligheidsorganisaties wijzen er al langer op dat afleiding door smartphones één van de belangrijkste oorzaken is van gevaarlijke verkeerssituaties. Onderzoek laat zien dat automobilisten de risico’s van telefoongebruik tijdens het rijden vaak onderschatten, terwijl de kans op een ongeval aanzienlijk toeneemt.
Niet alle overtredingen tellen mee
Opvallend is dat snelheidsovertredingen die automatisch worden geregistreerd door flitspalen voorlopig niet meetellen voor het strafpuntensysteem. Alleen overtredingen waarbij een bestuurder persoonlijk wordt staande gehouden of waarbij een strafrechtelijke afhandeling volgt, leveren strafpunten op.
Hoe de intensievere controle van veelplegers er precies uit gaat zien, wordt de komende maanden verder uitgewerkt. Daarbij wordt ook gekeken naar de juridische en privacyrechtelijke gevolgen van gerichte controles en het eventueel volgen van veelplegers met bestaande camerasystemen. De betrokken organisaties verwachten de nieuwe aanpak later dit jaar gereed te hebben.